Przejdź do treści
18+ Zaloguj

Model Poissona w piłce nożnej i szanse wyniku meczu

Model Poissona w piłce nożnej to najprostszy sposób, żeby ze średniej liczby goli drużyn dojść do szans na zwycięstwo, remis i porażkę. Pokazujemy rachunek krok po kroku na liczbach edukacyjnych, omawiamy jego założenia i tłumaczymy, po co do niego dodaje się korektę niskich wyników. To ten sam szkielet, na którym opiera się model w Przewidz.

Krótka odpowiedź

Rozkład Poissona opisuje, ile razy zajdzie rzadkie zdarzenie przy znanej średniej. Gole w meczu zachowują się podobnie: znając oczekiwaną liczbę goli każdej drużyny, liczymy szansę każdego wyniku, a z nich szanse 1X2, powyżej i poniżej 2,5 gola oraz obie drużyny strzelą. Model jest uproszczeniem, więc dopracowuje się go korektą Dixona i Colesa oraz rankingiem siły drużyn.

Wzór i intuicja

Szansa, że drużyna strzeli dokładnie k goli, wynosi e do potęgi minus lambda, razy lambda do potęgi k, podzielone przez k silnia. Lambda to oczekiwana liczba goli. Nie musisz pamiętać wzoru, ważne są dwie rzeczy: wynik zależy tylko od lambdy, a rozkład jest asymetryczny, bo goli nie może być mniej niż zero, za to może być ich dużo.

Weźmy liczby edukacyjne: gospodarze mają lambdę 1,5, a goście 1,0. Szanse liczby goli wyglądają tak.

liczba goligospodarze, lambda 1,5goście, lambda 1,0
0 22,3 procent 36,8 procent
1 33,5 procent 36,8 procent
2 25,1 procent 18,4 procent
3 12,6 procent 6,1 procent
4 4,7 procent 1,5 procent
5 i więcej 1,9 procent 0,4 procent

Zwróć uwagę, że najbardziej prawdopodobna jest jedna bramka, a wynik 0 goli u gości jest równie częsty jak 1. To zgadza się z intuicją kibica: jeden gol to typowy rezultat, ale zero zdarza się często.

Od goli do wyników meczu

Zakładamy, że gole obu drużyn są niezależne, więc szansę dokładnego wyniku liczymy jako iloczyn. Wynik 2:1 to 25,1 procent razy 18,4 procent, czyli około 9,2 procent. Wynik 1:1 to 33,5 procent razy 36,8 procent, czyli około 12,3 procent. Wynik 0:0 ma około 8,2 procent. Jak taka macierz wygląda w prognozie meczu z kursem sprawiedliwym dla każdego wyniku, pokazuje strona typy na dokładny wynik.

Taką macierz dla wszystkich par wyników sumujemy trzema sposobami:

  • Zwycięstwo gospodarzy to suma pól, w których gospodarze mają więcej goli. Dla naszych liczb wychodzi około 48,8 procent.
  • Remis to suma pól na przekątnej, czyli około 26,0 procent.
  • Zwycięstwo gości to reszta, około 25,2 procent.

Kursy sprawiedliwe dla tych szans wynoszą około 2,05, 3,85 i 3,96. Jeśli bukmacher oferuje wyższy kurs niż 2,05 na gospodarzy, pojawia się kandydat na value bet, choć zawsze trzeba odjąć podatek i sprawdzić, czy sama lambda jest dobrze oszacowana.

Z tych samych lambd wyliczamy inne rynki. Suma niezależnych rozkładów Poissona to znowu rozkład Poissona, tym razem z lambdą 1,5 plus 1,0, czyli 2,5. Szansa, że padnie co najwyżej 2 gole, wynosi 54,4 procent, więc powyżej 2,5 gola jest około 45,6 procent.

Szansa, że obie drużyny strzelą, to iloczyn szans, że każda strzeli co najmniej raz: 77,7 procent razy 63,2 procent, czyli około 49,1 procent. Te dwa rynki szerzej opisujemy w artykule over under i obie strzelą.

Skąd bierze się lambda

Cały rachunek zależy od oczekiwanej liczby goli, więc to ona jest sercem modelu. W prostej wersji lambda gospodarzy to średnia liczba goli w lidze, pomnożona przez siłę ataku gospodarzy, siłę obrony gości i niewielką przewagę własnego boiska. Siłę ataku i obrony wyznacza się z historii wyników: drużyna, która strzela więcej niż średnia, ma wskaźnik ataku powyżej 1, a ta, która traci więcej, ma wskaźnik obrony powyżej 1.

Spójrzmy na inną parę liczb edukacyjnych. Średnia gospodarzy w lidze to 1,4 gola, atak gospodarzy ma wskaźnik 1,10, a obrona gości 0,90. Lambda gospodarzy to 1,4 razy 1,10 razy 0,90, czyli około 1,39. Średnia gości w lidze to 1,1 gola, ich atak ma wskaźnik 0,95, a obrona gospodarzy 0,85, co daje lambdę około 0,89. Te dwie wartości wchodzą do tego samego rachunku co wyżej. W praktyce trzeba jeszcze rozstrzygnąć kilka spraw:

  • Starsze mecze ważą mniej niż świeże, bo forma i skład zmieniają się z czasem.
  • Różnice poziomu między ligami wymagają osobnego traktowania, bo średnia goli bywa inna.
  • Ranking Elo daje drugi, niezależny pogląd na siłę drużyn i stabilizuje oszacowania przy małej liczbie meczów.
  • Dane pochodzą z publicznych danych statystycznych, a model jest przeliczany regularnie, więc prognozy odświeżają się razem z nowymi wynikami.

Szczegółowy opis kroków znajdziesz na stronie jak to działa.

Ograniczenia i korekta Dixona i Colesa

Prosty rozkład Poissona zakłada niezależność goli i stałe tempo strzelania. W prawdziwym meczu to uproszczenie. Gole nie są całkiem niezależne, a po prowadzeniu drużyny zmieniają styl gry. Najczęściej obserwowany skutek to błędna wycena niskich wyników: 0:0, 1:0, 0:1 i 1:1. Korekta Dixona i Colesa dodaje do tych czterech pól niewielki współczynnik, który poprawia ich szanse względem wersji prostej.

Model nie widzi też informacji spoza danych, takich jak kontuzje, zmiana trenera czy pogoda. Dlatego prognozę traktujemy jak punkt odniesienia, a nie wyrok. Mówimy jasno, że skuteczność pokazujemy jako kalibrację na danych historycznych z podanym okresem, bez obietnic wyniku.

Dla kibica wniosek jest praktyczny. Model nie przewiduje, kto wygra, tylko rozkłada szanse na wszystkie możliwe wyniki. Mecz, w którym faworyt ma 48,8 procent, a remis 26,0 procent, wciąż w co czwartym przypadku kończy się remisem, a w podobnej części zwycięstwem słabszego zespołu. Warto o tym pamiętać, czytając każdą prognozę.

Ryzyko i odpowiedzialna gra

Zakłady wzajemne są przeznaczone dla osób, które ukończyły 18 lat, i niosą ryzyko utraty pieniędzy oraz uzależnienia. Szanse z tego artykułu są liczbami edukacyjnymi, a prognoza jest rachunkiem, nie obietnicą. Prognoza modelu, nie pewnik. Graj tylko u bukmacherów z zezwoleniem Ministra Finansów i ustaw limity wpłat. Więcej na stronie odpowiedzialna gra.

Zobacz macierz wyników prawdziwego meczu

Wybierz mecz na stronie typy na dziś, żeby zobaczyć szansę każdego wyniku, oczekiwane gole i kurs sprawiedliwy.